DEXA (DXA, çift enerjili X-ışını absorpsiyometrisi), iki farklı enerjideki düşük dozlu X-ışınıyla vücuttaki kemik mineralini, yağ dokusunu ve yağsız yumuşak dokuyu ayıran bir görüntüleme yöntemidir. Kemik yoğunluğu ölçümünde klinik standarttır; vücut kompozisyonu araştırmalarında da sıklıkla referans yöntem olarak kullanılır.
Nasıl çalışır?
Kişi bir masaya uzanır ve tarama kolu vücut üzerinden geçer. Farklı dokular iki enerji düzeyindeki X-ışınını farklı oranlarda soğurur; yazılım bu farktan kemik, yağ ve yağsız dokunun miktarını ve vücuttaki dağılımını (kollar, bacaklar, gövde) hesaplar.
Avantajları
- Bölgesel (segmental) yağ ve yağsız kütle bilgisi verir.
- Kemik mineral yoğunluğunu da ölçer.
- Araştırmalarda yerleşik bir referans yöntemdir.
Sınırlamaları
- İyonlaştırıcı radyasyon içerir; doz düşüktür ancak sıfır değildir. Bu nedenle sık tekrar ve gebelik gibi durumlarda kullanımı sınırlıdır.
- Özel cihaz, yetkili personel ve ayrılmış bir alan gerektirir; maliyeti ve erişimi diğer yöntemlere göre daha kısıtlıdır.
- Cihaz üreticileri ve yazılım sürümleri arasında sonuç farkları olabilir; vücut suyu durumu yağsız kütle tahminini etkileyebilir.
3D tarama ile ilişkisi
3D optik tarayıcıların vücut kompozisyonu tahminleri genellikle DEXA ile karşılaştırılarak doğrulanır. Ayrıntılı karşılaştırma için Styku ve DEXA karşılaştırmasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. DEXA dokuları X-ışınının soğurulmasıyla ayırır; 3D tarama vücudun dış şeklini ölçer ve vücut kompozisyonunu bu şekilden tahmin eder.
Vücut kompozisyonu DEXA taramasının etkin dozu düşüktür ve günlük doğal arka plan radyasyonu düzeyiyle karşılaştırılabilir mertebededir; değer cihaza ve protokole göre değişir. Ayrıntı için kaynaklardaki derlemeye bakabilirsiniz.
İlgili Sayfalar
Kaynaklar
- Damilakis J ve ark. Radiation exposure in X-ray-based imaging techniques used in osteoporosis. European Radiology, 2010. doi:10.1007/s00330-010-1845-0
- Bennett JP ve ark. Assessment of clinical measures of total and regional body composition from a commercial 3-dimensional optical body scanner. Clinical Nutrition, 2022. doi:10.1016/j.clnu.2021.11.031
- Heymsfield SB ve ark. Digital anthropometry: a critical review. European Journal of Clinical Nutrition, 2018. doi:10.1038/s41430-018-0145-7
Son doğrulama: 4 Ekim 2026 · Hazırlayan: Styku Türkiye editör ekibi. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
