Kısaca: DEXA, düşük dozlu X-ışınıyla kemik, yağ ve yağsız dokuyu ayıran ve araştırmalarda referans olarak kullanılan bir yöntemdir. Styku ise temassız 3D optik tarama ile vücudun şeklini ölçer ve vücut kompozisyonunu bu şekilden tahmin eder. 188 yetişkinde Styku S100'ün tahminleri DXA ile yüksek uyum göstermiştir (yağsız kütle CCC 0,97; yağ kütlesi CCC 0,95). Sık ve radyasyonsuz takip için 3D tarama, kemik yoğunluğu ve referans ölçüm için DEXA uygundur.
| Kriter | Styku (3D optik tarama) | DEXA (DXA) |
|---|---|---|
| Ölçüm prensibi | Kızılötesi sensörle vücut yüzeyinin 3D modeli | İki enerjili X-ışını soğurulması |
| Doğrudan ölçtüğü | Çevreler, hacimler, yüzey alanı, duruş, şekil | Kemik mineral içeriği, yağ ve yağsız yumuşak doku |
| Vücut kompozisyonu | Şekil verisinden tahmin (DXA ile doğrulanmış) | Doku ayrımına dayalı ölçüm; referans yöntem |
| Radyasyon / akım | Yok | Düşük doz iyonlaştırıcı radyasyon |
| Uygulama | Ayakta, temassız; sensör kulesi ve döner platform | Masada uzanarak; yetkili personel ve klinik ortam |
| Kemik yoğunluğu | Ölçmez | Ölçer (osteoporoz tanısında standart) |
| Sık tekrar | Uygun | Radyasyon nedeniyle sınırlı |
| Uygun ortam | Fitness, beslenme, estetik, klinik takip, araştırma | Hastane, klinik ve araştırma laboratuvarı |
Doğruluk: araştırmalar ne diyor?
Bennett ve arkadaşlarının Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan 2022 çalışmasında, farklı yaş, cinsiyet, BMI ve etnik gruplardan 188 yetişkin hem Styku S100 ile iki kez taranmış hem de DXA ile ölçülmüştür. Uyum korelasyon katsayısı yağsız kütle için 0,97, yağ kütlesi için 0,95 bulunmuş; yağsız kütlede ortalama fark 1,2 ± 3,4 kg olmuştur. Tekrarlanan taramalarda yağ kütlesi için hassasiyet (RMSE) 0,41 kg, yağ yüzdesi için 0,60 yüzde puandır. Yazarlar, iki yöntem arasındaki sistematik farklar (ofset) dikkate alındığında 3D tahminlerin referans yöntemlerle uyumlu olduğunu belirtmiştir.
Hangisini ne zaman kullanmalı?
- DEXA: kemik yoğunluğu gerektiğinde, klinik ya da araştırma protokolünde referans ölçüm gerektiğinde.
- 3D tarama: programların etkisini haftalar ve aylar içinde, radyasyonsuz ve hızlı ölçümlerle izlemek; şekil ve çevre değişimini görsel olarak göstermek gerektiğinde.
- İki yöntemin değerleri birebir aynı olmayabilir; takipte aynı yöntemle devam edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Amaca bağlıdır. Kemik yoğunluğu ölçümü ve referans ölçüm gerektiren durumlarda hayır. Vücut kompozisyonu ve şekil değişiminin sık takibinde 3D tarama pratik ve radyasyonsuz bir seçenektir.
İki yöntem farklı fiziksel özellikleri ölçer. Çalışmalar yöntemler arasında sistematik farklar (ofset) olabileceğini gösterir; bu nedenle takipte tek bir yöntemle devam etmek önerilir.
İlgili Sayfalar
Kaynaklar
- Bennett JP ve ark. Assessment of clinical measures of total and regional body composition from a commercial 3-dimensional optical body scanner. Clinical Nutrition, 2022. doi:10.1016/j.clnu.2021.11.031
- Damilakis J ve ark. Radiation exposure in X-ray-based imaging techniques used in osteoporosis. European Radiology, 2010. doi:10.1007/s00330-010-1845-0
- Heymsfield SB ve ark. Digital anthropometry: a critical review. European Journal of Clinical Nutrition, 2018. doi:10.1038/s41430-018-0145-7
Son doğrulama: 4 Ekim 2026 · Hazırlayan: Styku Türkiye editör ekibi. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
